پزیشکیی جەستەیی و چاکبوونەوە لقێکی پزیشکییە کە فۆکسی لەسەر باشترکردنی فۆنکشنی جەستەیی کەسێک و چارەسەری ئازاری درێژخایەن دەکات. پزیشکی جەستەیی شێوازی جیاواز وەک دەرمانی ئازارکوژ، فیزیۆتراپی، چاککردنەوەی پیشە، و هتد بەکار دەهێنێت بۆ چارەسەری نەخۆشان.
ئازاری درێژخایەن یەکێک لە باوترین هۆکارەکانە کە خەڵک داوای چاودێریی پزیشکی دەکەن. چالاکیی ڕۆژانە سنوور دادەنێت و یارمەتیی زیادبوونی خەمۆکی و نیگەرانی دەدات. ئازاری درێژخایەنی چارەسەرنەکراو ئەگەری کێشە تەندروستیی زیاتر زیاد دەکات، وەک نەخۆشی دڵ، تووشبوونی هەناسە، و کەمیی جوڵانەوە. پسپۆڕانی پزیشکیی جەستەیی و چاکبوونەوە، کە بە physiatrist یا پزیشکی PM&R (پزیشکی پزیشکیی جەستەیی و چاکبوونەوە) ناسراون، هۆکارەکانی ئازاری درێژخایەن دۆزینەوە دەکەن و پلانی چارەسەری گشتگیر دروست دەکەن. ئەم پزیشکانە پسپۆڕیی پزیشکیی فراوانیان هەیە بۆ یارمەتیدانی نەخۆشان بە کۆمەڵێک فراوان لە حاڵەتی ئازار، کە دەکرێت لە هەر تەمەنێکدا ڕوو بدات.
پزیشکیی جەستەیی چییە؟
پسپۆڕی پزیشکیی جەستەیی و چاکبوونەوە (PM&R) هەروەها بە physiatrist یان پزیشکی چاکبوونەوە ناسراوە. ئەم پسپۆڕانە ئامانجیان بەهێزکردنەوە و گەڕاندنەوەی توانای فۆنکشنی و کوالیتیی ژیانە بۆ کەسانێک کە کێشە یان کەمیی جەستەیییان هەیە کە کاریگەرییان لەسەر مێشک، پاڕاوی پشت، دەمار، ئێسک، جومگە، ligament، ماسولکە، و tendon هەیە. بەپێچەوانەی پسپۆڕییە پزیشکییەکانی تر کە فۆکس لەسەر چارەسەری پزیشکی دەکەن، ئامانجی physiatrist زۆرکردنی سەربەخۆیی نەخۆش لە چالاکیی ڕۆژانە و باشترکردنی کوالیتیی ژیانە.
پسپۆڕانی پزیشکیی جەستەیی پسپۆڕی دیزاینکردنی پلانی چارەسەری گشتگیری نەخۆش-مەرکەزن و ئەندامی سەرەکی تیمی چاودێرین. هەردوو چارەسەری پێشکەوتوو و چەسپاو بەکار دێنن بۆ زۆرکردنی فۆنکشن و کوالیتیی ژیانی نەخۆشەکانیان، کە دەکرێت لە تەمەنی منداڵبوون هەتا پیری بن.
physiatrist فۆکس لەسەر بەهێزکردنی توانای فۆنکشنی و باشترکردنی کوالیتیی ژیان بۆ نەخۆشانێک کە کێشە یان کەمیی جوڵانیان هەیە دەکات.
پزیشکیی جەستەیی هاوشێوەی چاکبوونەوەیە؟
چاکبوونەوە پرۆسەی یارمەتیدانی کەسێکە بۆ گەیشتن بە بەرزترین ئاستی فۆنکشن، سەربەخۆیی، و کوالیتیی ژیان. چاکبوونەوە مانای توانادانە. پزیشکیی جەستەیی و چاکبوونەوە یەکتر تەواو دەکەن و پێکەوە یەک پسپۆڕی پێک دێنن. هەندێک جار بە پزیشکیی چاکبوونەوەش بانگ دەکرێت. لە کرداردا، پزیشکیی جەستەیی و چاکبوونەوە یەک پسپۆڕییە، بەشێوازی گشتی بە پزیشکیی جەستەیی کورت دەکرێتەوە.
حاڵەتانی دیتراوەی physiatrist
پزیشکانی PM&R حاڵەتی هۆکاری زامدار، نەخۆشی، یا حاڵەتی درێژخایەن چارەسەر دەکەن. باوترین بوارەکانی چارەسەر لەخۆ دەگرن:
- چاکبوونەوەی پزیشکی
- چارەسەری ئازاری دەماری-ماسولکەیی
- پزیشکیی ماسولکە-ئێسکی
- چارەسەری کێشەی سیستەمی دەماری بنکەیی
- چاکبوونەوەی منداڵان
بەپێی WebMD، ئەم پسپۆڕانە دەتوانن کێشە پزیشکییەکانی پەیوەست بە کەمیی بدۆزنەوە و چارەسەری بکەن، لەوانە:
- کێشەی زانیاری
- کێشەی ئێسک
- نیگەرانیی جوڵان (جوڵانی ئەندامەکان، ڕۆیشتن)
- کێشەی ڕیخۆڵە و میزداڕ
- کێشەی کاریگەر لەسەر شێوازی ڕۆیشتن
- کێشەی خواردن و قورتدان
- کێشەی پەیوەندیکردن لەگەڵ کەسانی تر
- ئازار
- گرژبوونی ماسولکە یا لاوازیی ماسولکە (hypotonia یا کەمیی هێزی ماسولکە)
هەروەها دەتوانیت ڕاوێژکاری بکەیت لەگەڵ پسپۆڕی پزیشکیی جەستەیی لەم بارودۆخانە:
- پێویستت بە چاکبوونەوەیە پاش زامدار، نەخۆشی، یا نەشتەرگەری
- لە ئازاری درێژخایەن ئازار دەچێژیت
- قەڵەویی یا پیری چالاکیی جەستەیی قورستر کردووە
نەخۆشان ڕاوێژکاری دەکەن لەگەڵ پسپۆڕی پزیشکیی جەستەیی بۆ چارەسەری کێشەی جوڵان، کێشەی ئێسک، ئازاری درێژخایەن، سنوورداریی جوڵان بەهۆی پیری یا قەڵەویی، ئازاری ماسولکەیی، و نیگەرانیی هاوشێوە.
شوێن: بینای سەلامەتی نەخۆشخانەی بەهبوود، نهۆمی ٣.