Spirometry

Spirometry

پزیشک دەکرێت spirometry پێشنیار بکات کاتێک نەخۆشی شە سیی درێژخایەن گوماناوی، بۆ نموونە:

• ئاسما
• نەخۆشی گرتنی شە سیی درێژخایەن (COPD)
• هاوێنی شە سیی درێژخایەن
• پارچەی شە سی
• تەرابوونی شە سی

تاقیکردنەوەی spirometry ڕۆژانە لە بەشی Fast Track ی بەشی فریاکەوتن لە لایەن پسپۆڕانی ئەزموون‌دار ئەنجام دەدرێت.

Spirometry چییە و کەی دەبێت ئەنجام بدرێت؟

Spirometry تاقیکردنەوەیەکی باوە کە بەکار دێت بۆ دۆزینەوەی ئاسما، نەخۆشی گرتنی شە سیی درێژخایەن (COPD)، و حاڵەتی تر کە سیستەمی هەناسە کاریگەر دەبێت. هەروەها بەشێوەی کاتژمێری ئەنجام دەدرێت بۆ هەڵسەنگاندنی فۆنکشنی شە سی کە لە چارەسەری حاڵەتێکی شە سیی درێژخایەنە.

Spirometry بڕی هەوای کە دەتوانیت هەڵبکێشیت و دەری بکەیت، هەروەها خێراییی هەڵکێشانیش پێوانە دەکات. ئەگەر بەهای پیشاندراو لە spirometry لە ناوەند کەمتر بێت، دەردەکات کە شە سیی باش کار ناکات.

هۆکارەکانی ئەنجامدانی تاقیکردنەوە

پسپۆڕی پزیشکی ناوخۆیی دەکرێت spirometry پێشنیار بکات کاتێک نیشانەی نەخۆشی شە سیی درێژخایەن گوماناوین. ئەم حاڵەتانە لەخۆ دەگرن:

• ئاسما
• نەخۆشی گرتنی شە سیی درێژخایەن (COPD)
• هاوێنی شە سیی درێژخایەن
• پارچەی شە سی
• تەرابوونی شە سی

ئەگەر کێشەی شە سیی درێژخایەن پێشتر دۆزرابێتەوە، spirometry بەشێوەی کاتژمێری بەکار دێت بۆ هەڵسەنگاندنی چۆن دەرمانەکان کار دەکەن و ئایا سیمپتۆمەکان لە ژێر کۆنترۆڵدان.

نەخۆشییە پەیوەستەکان

• ئاسما
• نەخۆشی گرتنی شە سیی درێژخایەن (COPD)
• پارچەی شە سی
• تەرابوونی شە سی

چاوەڕێ چی بکەیت

کاتێک بۆ تاقیکردنەوە دەگەیت:

• پەرستار یا تەکنیسیەن ڕێنماییی دیاریکراو دەربارەی چۆنیەتیی ئەنجامدانی تاقیکردنەوە پێشکەش دەکات. بە ووردیی گوێ بگرە و دڵنیا بە کە تەواوی ڕێنماییەکان تێ‌دەگەیت. ئەنجامدانی نادروستی تاقیکردنەوە دەبێتە هۆی ئەنجامی نا‌ووردی.
• قڕقڕەی لووت لەسەر کونی لووت دادەنرێت بۆ داخستنیان.
• پەرستار یا تەکنیسیەن داوات لێ دەکات هەناسەیەکی قووڵ بگریت و بە زۆرترین هێز کە دەتوانیت بۆ چەند چرکە لە بۆڕی پەیوەست بە spirometer دەری بکەیت. دەکرێت بۆ ماوەیەکی کورت هەستی هەناسە نەبوون یا سەرسوڕاندن بکەیت پاش تاقیکردنەوە.
• تاقیکردنەوەکە دەبێت لانیکەم سێ جار ئەنجام بدرێت بۆ دڵنیابوون لە ئەنجامی وورد و یەکسان.
• ئەگەر، پاش تاقیکردنەوەی سەرەتایی، پسپۆڕی پزیشکی ناوخۆیی دەرمانی هەڵکێشە بۆ کردنەوەی ڕێگەی هەناسە پێشنیار کرد (bronchodilator)، پێویستە ١٥ خولەک چاوەڕێ بکەیت و تاقیکردنەوەکە بۆ پێوانی نوێ دووبارە بکەیتەوە. ئەمە ڕێگا بە پزیشک دەدات ئەنجامی دوو پێوانە بەراورد بکات و دیاری بکات ئایا bronchodilator هاتنی هەوای باشتر کردووە. هەر تاقیکردنەوەیەک بەشێوەی گشتی کەمتر لە ١٥ خولەکە.

چۆن خۆت ئامادە بکەیت

ڕێنماییی پزیشک پەیڕەو بکە دەربارەی ئەوەی ئایا دەرمانی هەناسەیی هەڵکێشە یا دەرمانی تر دەبێت پێش تاقیکردنەوە دوور بخرێنەوە. ڕێنماییی تر لەخۆ دەگرن:

• جلوبەرگی شل لەبەرکە کە دەستێوەردان لە هەناسەی قووڵدا نەکات.
• لە خواردنی پارچەیەکی گەورە پێش تاقیکردنەوە دوور بکەوە، چونکە هەناسە قورستر دەکات.

پێوانە سەرەکییەکانی Spirometry

• Forced Vital Capacity (FVC): زۆرترین بڕی هەوای کە دەتوانیت پاش هەناسەیەکی قووڵ دەری بکەیت. بەهای FVC ی کەمتر لە ئاسایی دەردەخات کە هەناسە سنووردارە.
• Forced Expiratory Volume in one second (FEV-1): بڕی هەوای کە دەتوانیت لە یەک چرکەدا لە شە سیتەوە دەری بکەیت. ئەمە ڕێگەیەکی باشە بۆ پێوانی توندی کێشەی هەناسە. FEV-1 ی کەم دەردەخات کە گرتنی بەرچاو هەیە.