ناوەندی چارەسەری زاوزێنەکردن لە نەخۆشخانەی بەهبوود، بە پشتبەستن بە پێشکەوتووترین ئامرازی دۆزینەوە و چارەسەری و هاوکاریی پسپۆڕانی ئەزمووندار، کار دەکات بۆ چارەسەری هاوسەرانی نازا. خزمەتگوزاری ئەنجامدراو لەم ناوەندە لەخۆ دەگرن: ڕاوێژکاری و چارەسەری پسپۆڕی زاوزێنەکردنی پیاوان، ڕاوێژکاری و چارەسەری پسپۆڕی زاوزێنەکردنی ژنان، ڕاوێژکاریی جینیتیک، laparoscopy، hysteroscopy، و دەستپێکردنی کۆرسی چارەسەری ICSI، IVF، و IUI.
خزمەتی پێشکەشکراو لە یەکەی زاوزێنەکردن
- ڕاوێژکاریی پسپۆڕی زاوزێنەکردن بۆ ژن و پیاو
- شیکارکردنی پسپۆڕی شلەی منی
- خزمەتی چارەسەری زاوزێنەکردن (IUI، IUI بە هەڵبژاردنی ڕەگەز، IVF، ICSI، TESE، PESA، PGD، هتد، سەهۆڵبەستنی هێلکە، پاشمردوو و منی، hysteroscopy، laparoscopy، و وەبەخشینی هێلکە و پاشمردوو)
بەشی پسپۆڕی ژنان و زاوزێنەکردن
پشکنینی ژن لە لایەن پسپۆڕی ژنان و منداڵبوون یەکەم هەنگاوی چارەسەرە بۆ هاوسەرانی نازا. لە کاتی ئەم ڕاوێژکارییە، پاش وەرگرتنی مێژوو و ئەنجامدانی پشکنین، پسپۆڕ پشکنینی هۆرمۆنیی پێویست داوا دەکات وەک FSH، LH، Progesterone، Estradiol، PRL، پشکنینی فۆنکشنی ئاپۆبە، و ئەگەر پێویست بوو، laparoscopy، hysteroscopy، و hysterosalpingogram (HSG)؛ پاش پێداچوونەوەی ئەنجامەکان، ڕێگای چارەسەری گونجاو پێشنیار دەکرێت.
ڕێگاکانی چارەسەر
لە لێکۆڵینەوەی هۆکاری زاوزێنەکردن، پاش کاری سەرەتایی، laparoscopy و hysteroscopy مەبەستی دۆزینەوە و چارەسەری ئەدا دەکەن، چونکە جگە لە دۆزینەوەی حاڵەتانی وەک polycystic ovary syndrome، چەسپان، کیستی هێلکەدان، endometriosis و endometrioma، fibroid یا polyp، uterine septum، چەسپانی ناوخۆیی منداڵدان، و لە کاتی laboring و دوومینەی هاسانی یا شکستی دووبارەی ICSI، نەشتەرگەری ئەنجام دەدرێت بۆ دەرکردنی fibroid و کیستی هێلکەدان و دەرکردنی برینی endometriosis و قشری polycystic ovary بەربەرەکانە بۆ چارەسەری دەرمانی.
ICSI (microinjection): لە ICSI، هێلکەی ژن لەگەڵ منیی پیاو لە دەرەوەی لەش لە ژینگەی تاقیگەیی کۆ دەکرێنەوە و پاش پەرژینەوە، embryo ی بەرهەمهاتوو لە منداڵدان دادەنرێت. ICSI لە هەموو حاڵەتە بەکار دەهێنرێت کە مەرجی گەیشتنی منی بە هێلکە لە منداڵدان نییە، وەک گرژبوونی لۆلەی فالۆپ، چەسپانی pelvik، کەمیی ژمارەی منی، و کەمیی جوڵانەوەی منی. ڕێژەی سەرکەوتنی ئەم ڕێگەیە بۆ هەر گواستنەوەی embryo لە ناوەندی چارەسەری زاوزێنەکردن لە لایەن مەرجی تاقیگەی embryology، ووردیی پزیشکانی ژنان لە پرۆسەی چارەسەر، تەمەنی ژن، و کوالیتیی embryo ی گواستراوەی دیاری دەکرێت و بەپێی ئەم مەرجە جیاوازانە لە ٣٠ بۆ ٤٠ لە سەد دەخەمڵێنرێت.
چارەسەری زاوزێنەکردن بە IUI: intrauterine insemination (IUI) دانانی منییە لە منداڵدانی ژن لە کاتی ovulation. ئەم چارەسەرە یەکێکە لە چارەسەرە یەکەمەکانی زاوزێنەکردن. IUI هەروەها یارمەتیی کەسانێک دەدات کە دەرمانی هانی ovulation وەردەگرن بۆ زیادکردنی هەلی دووگیانی.
حاڵەتە چارەسەرکراوەکان بە IUI
- زاوزێنەکردنی نائاشکرا
- ئازاری توند لە کاتی هاوبەشێتی
- کێشەی ejaculation و erection
- کەمیی ژمارەی منی یا کەمیی جوڵانەوەی منی
- کێشەی ovulation لە ژنان
- vaginismus
- دژەجەستەی منی لە منی
- تەواکانی کوژەری منی لە cervix، کەمیی ئامێزی cervix، یا حاڵەتانی کە ئامێزی cervix زۆر ستوورە و ڕێگا بە تێپەڕینی منی نادات
- endometriosis ی سووک یا ناوەند
تاقیگەی پسپۆڕی پیاوان (Andrology)
لە تاقیگەی andrology، شیکاری شلەی منی بە شێوەی ماکرۆسکۆپی ئەنجام دەدرێت — لەوانە volume، ڕەنگ، viscosity، بۆن، شێوازی نموونە، و turshی — و بە شێوەی میکرۆسکۆپی — لەوانە جوڵانەوەی منی، ژمارەی منی ووردی هەر میلیلیتر شلەی منی، ڕێژەی منی زیندوو، و بوون یا نەبوونی خانە سپییەکانی خوێن. شێوازی نائاسایی (شێوازی دەرەکیی) منی بە ووردیی پاش ڕەنگکردنی پسپۆڕی شیکار دەکرێت، بە هەڵسەنگاندنی سەر، گەردن، و دوو.
فۆنکشنی منی لەم تاقیگەیە بە بەکارهێنانی پشکنینە پسپۆڕییە دانیشتووەکان هەڵسەنگێنرێت:
Cap test، SDFA، SCMA، Vitality test، Survival Test، Peroxidase Test
- Cap test: بۆ ئامادەکردنی منی و جیاکردنەوەی منی چالاک لە چالاکنەبوو
- SDFA: بۆ دیاریکردنی ئاستی فراگمەنتکردنی کرۆمۆسۆمی لە منی
- SCMA: بۆ دیاریکردنی ئاستی پێگەیشتنی chromatin لە منی
- Vitality test: بۆ دیاریکردنی زیندوویی منی لە کەسانێک کە منی جوڵاوەیان نییە یا زۆر کەمە
- Survival test: بۆ هەڵسەنگاندنی ماوەی زیندوویی منی
- Peroxidase test: بۆ هەڵسەنگاندنی پیسبوونی پەتایی منی
تاقیگەی Embryology
ئەم ناوەندە پێشکەوتووترین ئامرازی هەیە بۆ ئەنجامدانی in vitro fertilization. لەم تاقیگەیە، بە هاوکاریی پسپۆڕانی embryology و پسپۆڕانی زانستی تاقیگەیی ئەزمووندار، جگە لە ئەنجامدانی IVF و ICSI (microinjection)، سەهۆڵبەستنی منی، embryo، و هێلکەش دەکرێت. سیستەمی سەهۆڵبەستن لەم تاقیگەیە ڕێگا دەدات بە هاوسەرانی نازا، لە کاتی داواکاری، منی، embryo، یا هێلکەی خۆیان بۆ بەکارهێنانی داهاتوو بپارێزن. Laser Hatching، نوێترین ڕێگەی بەکارهێنراو لە جیهان بۆ زیادکردنی هەلی implantation لە منداڵدان، هەروەها لەم تاقیگەیە ئەنجام دەدرێت. Blastomere biopsy لە embryos بۆ لێکۆڵینەوەی جینیتیکی و هەڵسەنگاندنی کوالیتیی embryo هەروەها دامەزراوە.
ناوەندی ڕاوێژکاریی زاوزێنەکردن
ناوەندەکە دامەزراوە بۆ وەڵامدانەوەی پرسیاری نەخۆشان لە دەستپێک و لە کاتی چارەسەر، بۆ زیادکردنی ژمارە و کوالیتیی خزمەت، بۆ زیادکردنی هۆشیاریی هاوسەران لە چەند بابەتی زاوزێنەکردن، و بۆ ئاشناکردنیان بە سیستەمی چارەسەر و دامەزراوەکانی بەردەستی ئەم ناوەندە.
ڕاوێژکاریی جینیتیک
هەڵبژاردنی ڕەگەز و پشکنینی نائاسایی کرۆمۆسۆمی بە PGD یا PGS (دۆزینەوەی جینیتیکی پێش گواستنەوەی embryo بۆ منداڵدان) پێویست بە IVF (in vitro fertilization) دەکات. پاش هانی هێلکەدانی ژن بە دەرمانی دیاریکراو، هێلکەی بەرهەمهاتوو لە ژووری نەشتەرگەری دەرهێنرێت و لەگەڵ منیی مێرد کۆ دەکرێنەوە؛ پاش دروستکردنی embryo و کشتنی لە قۆناغی ٦ بۆ ٨ خانە، یەک یا دوو blastomere جیا دەکرێنەوە و هەڵسەنگاندن دەکرێن.
هەندێک لە بەکارهێنانەکانی PGD و PGS بریتین لە:
- نەخۆشانێک کە زیاتر لە ٣ جار IVF یا microinjection ئەنجامیان داوە بێ ئەوەی ببنە هۆی دووگیانی.
- کاتێک نائاساییەکانی وەک translocations (ڕێکخستنی پارچەی کرۆمۆسۆمی) لە کاریۆتایپی هاوسەران بەردەستن.
- دوومینەی دووبارە کە هیچ هۆکارێکی تری بۆ دوومینەی پێ ناناسرێت.
- دیاریکردنی ڕەگەز.
- نەخۆشییە یەکجینییەکان وەک thalassemia و Duchenne کە دەکرێت لە منداڵانی نوێبوو دەربکەون.
- پشکنینی نائاسایی پەیوەست بە کرۆمۆسۆمەکانی ١٣، ١٨، ٢١، X، و Y.